Σπηλαιοβάραθρο στην Πολύδροσο του Παρνασσού- Φανταστικές εικόνες

Σπήλαιο Πολύδροσος, Παρνασσός στα πλαίσια των σεμιναρίων της ΕΣΕ (Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία)

Από: George Oikonomidis

 Το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε επισκεφτήκαμε το σπηλαιοβάραθρο Πολύδροσος με την ΕΣΕ Για την είσοδο του χρειάζεται 63m κατάβαση με σχοινί και η χαρτογράφηση που έγινε, έδειξε βάθος 108m.....

Θεοφάνια : Τι συμβολίζει ο Αγιασμός των υδάτων

Αν τα Χριστούγεννα και το Πάσχα θεωρούνται οι μεγαλύτερες στιγμές του Χριστιανισμού, σίγουρα η γιορτή των Θεοφανίων είναι ισάξια καθώς ανήκει στο Δωδεκάορτο, δηλαδή στις 12 σημαντικές γιορτές του λειτουργικού έτους μεταξύ των οποίων ο Ευαγγελισμός, η Υπαπαντή, η Μεταμόρφωση, η Βαϊοφόρος, η Έγερση του Λαζάρου, η Ανάληψη, η Κοίμηση της Θεοτόκου και η Πεντηκοστή...

Ο μύθος της Ελεούσας…

Ποίημα του Ηλία Χρ. Θάνου

Την παλιά την εποχή

η εδώ πολιτεία ασθενή

 

σε νερά

και χριστιανικά ιερά.

 

Η ιστορία μας, μας λέει

ότι ήταν δυο ανδρειωμένοι νέοι

 

που από έρωτα μεθύσαν

και το χέρι της Ελεούσας και οι δυο εζητήσαν.

 

Τότε αυτή μην ξέροντας ποιόν να προτιμήσει

γιατί ήταν και οι δύο ίσοι,

 

έναν όρο τους βάζει

και μάλλον έκατσε να τους κοιτάζει.

 

Ο ένας τον βράχο να τρυπήσει

έως ότου νερό γοργό να δακρύσει.

 

Ο άλλος ναό να χτίσει

και στην χάρη της Παναγιάς να τον χαρίσει.

 

Ο πρώτος που θα νικήσει

το χέρι της θα κερδίσει.

 

Η ταχύτητα θα ορίσει

με ποιόν η Ελεούσα θα σμίξει.

 

Μήνες και χρόνια πέρασαν

και τα δυό παλληκάρια δεν έκατσαν

 

λίγο να ξαποστάσουν

ο ένας τον άλλο ήθελαν να προφτάσουν.

 

Μια μέρα νερό άρχισε να τρέχει

περισσότερο απ’ όταν βρέχει.

 

Ο νέος έτρεξε την Ελεούσα να αγκαλιάσει

και στα χέρια του να την πιάσει.

 

Όμως την ίδια την στιγμή

ο νέος αγνοεί

 

πως ο τελευταίος λίθος μπήκε στην εκκλησιά

και ο άλλος νέος βγήκε για την πολυπόθητη αγκαλιά.

 

Αμέσως, μεγάλος τσακωμός άρχισε

για το ποιος την νίκη άγγιξε.

 

Έτσι, ξαφνικά

μπρος στης Ελεούσας την ματιά

 

οι νέοι το θάνατο βρήκαν

και στου Άδη την καταχνιά μπήκαν.

 

Από τότε την πηγή

ο λαός την αποκαλεί

 

Αγία Ελεούσα ξακουστή

και την εκκλησιά την ακριβή

 

Μαυρομαντήλα την υμνεί

για την κόρη που πενθεί….

Λιλαία: Ένας ιστορικός και ευλογημένος τόπος! - ΒΙΝΤΕΟ

οτικό Διαμέρισμα  Λιλαίας - Αρχαία Λίλαια      

Και επειδή έχουμε ένα γνωστό σε όλο τον κόσμο και βαρύ όνομα  σκέφτηκα να αποδείξω ότι επάξια το φέρουμε......

ΠΗΓΕΣ ΒΟΙΩΤΙΚΟΥ ΚΗΦΙΣΟΥ

Πηγές Βοιωτικού Κηφισού

            Ο Βοιωτικός Κηφισός (παλαιότερα και Μαυρονέρι) είναι ποταμός της Στερεάς Ελλάδας με συνολικό μήκος 60 χλμ. Διαρρέει τμήμα των νομών Φωκίδας, Βοιωτίας και Φθιώτιδας και αρδεύει μεγάλες πεδινές εκτάσεις αυτών των νομών. Η συνολική έκταση της λεκάνης απορροής του Κηφισού είναι 1875,9 τ.χλμ. Ο Βοιωτικός Κηφισός είναι ενταγμένος δίκτυο Natura 2000, μαζί με τις λίμνες Υλίκη και Παραλίμνη. Οι κύριες πηγές του Κηφισού βρίσκονται στους βόρειους πρόποδες του Παρνασσού ανάμεσα στα χωριά Πολύδροσος και Λιλαία. Στη συνέχεια ο ποταμός διαρρέει μία εύφορη κοιλάδα ανάμεσα στα όρη Καλλίδρομο και Παρνασσό. Στην περιοχή της Κωπαΐδας διακλαδίζεται σε κανάλια για την άρδευση του κάμπου. Το κύριο τμήμα του διαρρέει τη δυτική πλευρά της Κωπαΐδας και καταλήγει στην λίμνη Υλίκη. Σημαντικότεροι παραπόταμοι του Κηφισού είναι οι ποταμοί Κανιανίτης και Αποστολιάς που πηγάζουν μεταξύ Γκιώνας και Οίτης, ο πρώτος κοντά στο χωριό Καστέλλια και ο δεύτερος κοντά στο χωριό Αποστολιάς. Οι δύο ποταμοί διαρρέουν τον κάμπο της Γραβιάς και συμβάλλουν στον Κηφισό λίγο ανατολικότερα του χωριού Πολύδροσος.

Με μόλις 20 λεπτά περπάτημα από την Πολύδροσο ή πέντε λεπτά οδικώς, μπορεί να φτάσει κανείς στις πηγές του Βοιωτικού Κηφισού ή αλλιώς πηγές της Αγίας Ελεούσας. Πρόκειται για μια τοποθεσία με φυσική ομορφιά, πνιγμένη στα πλατάνια, με αναβλύζοντα νερά από τις πηγές του Βοιωτικού Κηφισού και με θέα στην Πολύδροσο. Εδώ, βρίσκονται και τα ερείπια του Βυζαντινού ναού της Παλιοπαναγιάς ή Μαυρομαντήλας που χτίστηκε τον 6^ο-7^ο αι. μ.Χ. Γύρω από τις πηγές, απλώνεται μια πανέμορφη τοποθεσία με αρχαία και βυζαντινά κτίσματα, νερά, πλατάνια. Η θέα του χωριού Πολύδροσος είναι μοναδική, ενώ πολύ κοντά βρίσκονται τα ερείπια του βυζαντινού ναού της Αγίας Ελεούσας. Εκεί θα δει κανείς πέτρες και κολόνες από τα ερείπια του παλαιοχριστιανικού ναού του Αγ. Χριστόφορου. Ανάμεσα στις δύο εκκλησίες «κρύβεται» το σπήλαιο Πολυδρόσου, που ανακαλύφθηκε σχετικά πρόσφατα (1988), αλλά (δυστυχώς) δεν είναι επισκέψιμο. Από την περιοχή, περνά το Εθνικό Μονοπάτι 22. Οι πηγές της Αγίας Ελεούσας, αποτελούν πόλο έλξης τόσο για τους εκδρομείς όσο και για τους κατοίκους της Πολυδρόσου, ειδικά την περίοδο της Άνοιξης και του Φθινοπώρου.

ΣΠΗΛΑΙΟΒΑΡΑΘΡΟ ΠΟΛΥΔΡΟΣΟΥ (ΑΓΙΑ ΕΛΕΟΥΣΑ) Θέση - Περιγραφή:  Το σπήλαιο βρίσκεται στα νότια της Πολύδροσου και σε απόσταση δύο περίπου χιλιομέτρων από αυτή, στο λόφο πάνω από τις πηγές του Βοιωτικού Κηφισού. Η πρόσβαση σ' αυτό γίνεται είτε από μονοπάτι το οποίο ακολουθεί τη ρεματιά στην αριστερή όπως φαίνεται από το χωριό πλευρά του λόφου και το οποίο αφήνουμε λίγο μετά το μαντρί για να ανηφορίσουμε προς τα δεξιά και να φτάσουμε στο σημείο του σπηλαίου, είτε από τη δεξιά πλευρά του λόφου ακριβώς πάνω από την πηγή, ακολουθώντας το φαρδύ μονοπάτι.

Ο ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΣΟΥΒΑΛΑΣ - ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΜΠΑΡΛΑ

Έχουμε τη χαρά να παρουσιάσουμε σε ηλεκτρονική μορφή (στη δεξιά στήλη της σελίδας μας), μια μελέτη 39 σελίδων της αρχαιολόγου Χαρίκλειας Μπάρλα για το βυζαντινό ναό της Σουβάλας που βρίσκεται στην Αγία Ελεούσα, την Παναγιά Μαυρομαντήλα ή Παλιοπαναγιά. Πρόκειται για μια επιστημονική και τεκμηριωμένη μελέτη που ασχολείται με την περιγραφή του ναού, την αρχιτεκτονική προσέγγιση του ναού και των γλυπτών, τη χρονολόγηση του ναού, ενώ ακολουθεί και το αντίστοιχο φωτογραφικό υλικό.

Την εκκλησία της Παναγιάς Μαυρομαντήλας επισήμανε και αποτύπωσε ο Αναστάσιος Ορλάνδος, διευθυντής αναστηλώσεως αρχαίων και ιστορικών μνημείων της Ελλάδας (1920 – 1958), καθηγητής αρχιτεκτονικής και βυζαντινής αρχαιολογίας και ιδρυτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Η μελέτη του μνημείου κατέστη δυνατή μετά από πρόχειρο ανασκαφικό καθαρισμό, τον Μάιο του 1965 από την Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Αναστηλώσεων. Η Χαρίκλεια Μπάρλα, με καταγωγή από τη Σουβάλα (η μητέρα της λεγόταν Ασήμω Τσαρμακλή), μαθήτρια του Ορλάνδου, θέλοντας να τιμήσει τον δάσκαλό της, εκπόνησε τη μελέτη του ναού, η οποία δημοσιεύτηκε το 1967 με τίτλο “Χαριστήριον εις Α. Κ. Ορλάνδον – Ο Βυζαντινός Ναός της Σουβάλας”…

Από τον πρόχειρο ανασκαφικό καθαρισμό του 1965 έχουμε δημοσιεύσει παλιότερα φωτογραφικό υλικό. Μπορείτε να το δείτε πατώντας εδώ.

Ευχαριστώ ιδιαιτέρως την κ. Δροσούλα Τσαρμακλή για την παραχώρηση του αρχειακού υλικού, πολύ σημαντικού για την ιστορία της Σουβάλας. 

Χρήστος Μ. Παπαθανασίου

ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΕ ΤΗ ΧΗΝΑ. Το γλυπτό του 3ου π.Χ αιώνα που βρέθηκε στην Αγία Ελεούσα το 1908

Ανάμεσα στα ευρήματα (στις πηγές του Κηφισού) που κατά καιρούς ήρθαν στο φως, είναι το μοναδικού ύφους γλυπτό που βρέθηκε εκεί το 1908. Πρόκειται για ένα εράσμιο έργο του 3ου αιώνα π.Χ., που εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (αρ. 2772) και είναι γνωστό ως “το παιδί με τη χήνα”. Εικάζεται ότι φιλοτεχνήθηκε σε αθηναϊκό εργαστήριο, από τον γιο του Πραξιτέλη, Κηφισόδοτο και είναι κατασκευασμένο από πεντελικό μάρμαρο. Το γλαφυρό σχόλιο μιας επισκέπτριας, που παρατηρεί ότι εξακολουθεί να ειρωνεύεται με το παιδικό του χαμόγελο, ακόμη και μετά από 2500 χρόνια, αναδεικνύει την ποιότητα της τεχνικής και την εκφραστικότητα του. Οι αρχαίοι Έλληνες συνήθιζαν να αφιερώνουν τα μικρά παιδιά τους σε ποτάμιες θεότητες. Γεγονός που αναφέρει και ο Όμηρος για τον Αχιλλέα, ότι δηλαδή ήταν ταμένος στον Σπερχειό (Ιλιάδα, Ψ 141). Η ανακάλυψη της επιγραφής,

“Ξενοφάνης, Ξενοδώρα, Ανδρίσκον Καφισώ”

μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το γλυπτό ήταν ανάθημα στον θεό Κηφισό.

Αρχικά παραδόθηκε από τον αξιωματικό της χωρ/κής Π. Δαλωνά στην Εθνική Βιβλιοθήκη και στη συνέχεια στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Η ΑΓΙΑ ΕΛΕΟΥΣΑ ΜΕ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΜΑΤΙΑ

ΑΓΙΑ ΕΛΕΟΥΣΑ (ανανεώθηκε 2/1/2015)

Τα 99 μυστικά της Ελλάδας - Νο. 90: Πηγές Βοιωτικού Κηφισού, Πολύδροσος Παρνασσού

Κέντρο αναφοράς στα βάθη των αιώνων οι πηγές του ποταμού Κηφισού, που βρίσκονται κοντά στον οικισμό Πολύδροσο στον Παρνασσό.

Έπαιξε σημαντικό ρόλο για όλη την εύφορη κοιλάδα του Βοιωτικού Κηφισού, αφού αποτελούσε δίοδο προς την νότια Ελλάδα, για πολλούς επιδρομείς, ανά τους αιώνες.

Γύρω από τις πηγές απλώνεται μια πανέμορφη τοποθεσία με αρχαία και βυζαντινά κτίσματα, νερά, πλατάνια. Η θέα του χωριού Πολύδροσος είναι μοναδική, ενώ πολύ κοντά βρίσκονται τα ερείπια του βυζαντινού ναού της Αγίας Ελεούσας.

Από την περιοχή περνά το Εθνικό Μονοπάτι 22. 

ΠΗΓΗ:http://www.newsbeast.gr/travel/mistika-tis-elladas/arthro/696111/ta-99-mustika-tis-elladas/

ΜΑΪΟΣ 1965.ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΝΑΟ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΜΑΥΡΟΜΑΝΤΗΛΑΣ

Την εκκλησία της Παναγιάς Μαυρομαντήλας επισήμανε και χαρτογράφησε ο Αναστάσιος Ορλάνδος, διευθυντής αναστηλώσεως αρχαίων και ιστορικών μνημείων της Ελλάδας (1920 – 1958), καθηγητής αρχιτεκτονικής και βυζαντινής αρχαιολογίας και ιδρυτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. 
Ο ναός ανασκάφηκε πρόχειρα και καθαρίστηκε τον Μάιο του 1965 από την Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Αναστηλώσεων , υπό την εποπτεία της αρχαιολόγου Χαρίκλειας Μπάρλα, με καταγωγή από τη Σουβάλα (η μητέρα της λεγόταν Ασήμω Τσαρμακλή).

ΑΓΙΑ ΕΛΕΟΥΣΑ

video: Δημήτριος Κατοίκος

Ο λαϊκός θρύλος για την ονομασία της Παναγίας Μαυρομαντήλας ή Αγίας Ελεούσας

      Η βυζαντινή εκκλησία της Παναγίας Μαυρομαντήλας ή Αγίας Ελεούσας

¨Εις παλαιοτέραν εποχήν, καθ΄ ήν η πόλις εστερείτο ύδατος και ναών, δύο νέοι ανδρειωμένοι ηράσθησαν εμμανώς κόρης τινός Ελεούσης ονόματι. Αύτη αμφιρρέπουσα ποίον να προτιμήσει έθηκεν ως όρον, είς μέν τον ένα να διατρήση τον βράχον μέχρις αναβλύσεως αφθόνου διά την πόλιν ύδατος είς τον έτερον δε την ίδρυσιν ναού καλλιμαρμάρου της Παναγίας.
Ο πρώτος δε όστις περατώσει το αναληφθέν έργον θα την ενυμφεύετο. Παρήρχοντο μήνες και χρόνοι και τα δύο ανδρειωμένα παλληκάρια ειργάζοντο ακούραστα. Τέλος, μίαν ημέραν, αναπήδησε μετά βοής από τα στέρνα του βράχου ύδωρ και ο νέος περιχαρής ώρμησε να ριφθεί είς τάς αγκάλας της επιδίκου νύμφης. Ταυτοχρόνως όμως, κατά πεπρωμένην ανεξιχνίαστον σύμπτωσιν ορμά και ο άλλος εκ του ετέρου μέρους, αφού ήδη έθεσε και τον τελευταίον λίθον επί του ωραίου ναού ! Έν τη θυελλώδει δε φιλονικεία πέρι του τις επεράτωσε πρώτος το εαυτού έργον, συμπλέκονται και εβρίσκουν αμοιβαίως τον θάνατον ύπο τα όμματα της καταπλήκτου κόρης. Έκτοτε η μέν πηγή ονομάζεται Αγία Ελεούσα, ο δε ναός φέρει το όνομα της Μαυρομαντήλας ως εκ του πένθους της κόρης¨

Δημοσιογραφική αποστολή του Δήμου Δελφών επισκέφτηκε την Πολύδροσο

Την Τετάρτη 19 Μαρτίου 2014 ομάδα δημοσιογράφων του τουριστικού ρεπορτάζ από εφημερίδες και περιοδικά των Αθηνών με επικεφαλής την αρμόδια Αντιδήμαρχο για τον τουρισμό του Δήμου Δελφών κυρία  Μάρω Τασιού-Γουργουρή επισκέφτηκαν και την Πολύδροσο, όπου και ξεναγήθηκαν στις πηγές της Αγίας Ελεούσας και στον βυζαντινό ναό της Παναγιάς  Μαυρομαντήλας.

Την αποστολή ξενάγησε και ενημέρωσε ο συγχωριανός μας Δημήτριος Κατοίκος. 

Η επίσκεψη έγινε στα πλαίσια της γενικότερης  τουριστικής προβολής του Δήμου Δελφών.

Κατάδυση στο σπήλαιο της πηγής Αγίας Ελεούσας

Επίσκεψη φοιτητών της Σχολής Δασολογίας και ΦΠ του ΑΠΘ στις 9-10 Νοεμβρίου 2013

Φωτογραφικό υλικό από την επίσκεψη των φοιτητών του 5ου έτους της Σχολής Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο και την Κυριακή 9 & 10 Νοεμβρίου 2013 σε προστατευόμενες περιοχές του Παρνασσού, στο πλαίσιο του μαθήματος «Προστασία Φύσης -Προστατευόμενες Περιοχές - Διαμόρφωση Δασικού Τοπίου». Η δράση χρηματοδοτήθηκε από το Πράσινο Ταμείο.

Οι φοιτητές ανάμεσα στα μέρη που επισκέφτηκαν ήταν:

Οι πηγές του Βοιωτικού Κηφισσού (Αγία Ελεούσα), Πολύδροσος.

Τα ερείπια του βυζαντινού ναού της Παναγίας της Μαυρομαντήλας 

ΣΠΗΛΑΙΟΒΑΡΑΘΡΟ ΠΟΛΥΔΡΟΣΟΥ- ΤΟ ΥΠΟΓΕΙΟ ΠΑΛΑΤΙ ΤΟΥ ΠΑΡΝΑΣΣΟΥ

Θέση - Περιγραφή: Το σπήλαιο βρίσκεται στα νότια της Πολύδροσου και σε απόσταση δύο περίπου χιλιομέτρων από αυτή, στο λόφο πάνω από τις πηγές του Βοιωτικού Κηφισού.

Η βυζαντινή εκκλησία της Παναγίας Μαυρομαντήλας ή Αγίας Ελεούσας

Την εκκλησία της Παναγιάς Μαυρομαντήλας επισήμανε και χαρτογράφησε ο Αναστάσιος Ορλάνδος, διευθυντής αναστηλώσεως αρχαίων και ιστορικών μνημείων της Ελλάδας (1920 – 1958), καθηγητής αρχιτεκτονικής και βυζαντινής αρχαιολογίας και ιδρυτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Aγία Ελεούσα