Σαν Σήμερα στις 7 Οκτωβρίου 1824: Η Μάχη της Σουβάλας

      ...Η Σουβάλα όρθωσε ανάστημα στον Παρνασσό – Η μαρτυρία του Κρέμου στον «Απόλλωνα»

Στα Καρκαβέλια της Σουβάλας, της σημερινής Πολυδρόσου Παρνασσού, γράφτηκε στις 7 Οκτωβρίου 1824 μια σημαντική σελίδα της τοπικής ιστορίας του Αγώνα της Ανεξαρτησίας. ...

Μικρότερες ελληνικές δυνάμεις, με τη συνδρομή τοπικών αγωνιστών, αντιμετώπισαν ισχυρό οθωμανικό σώμα και ανέκοψαν την προσπάθειά του να διασχίσει τον Παρνασσό με κατεύθυνση τα Σάλωνα, τη σημερινή Άμφισσα.

Η επέτειος της Μάχης της Σουβάλας αναδεικνύει τη συμβολή του τόπου και των ανθρώπων του στην Επανάσταση, αλλά και την αξία των ιστορικών μαρτυριών που διασώζουν τις συγκρούσεις στις πλαγιές του Παρνασσού. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το απόσπασμα από τα «Ιστορικά Επανορθώματα» του ιστορικού Γεωργίου Π. Κρέμου, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Απόλλων» το 1887.

Η προσπάθεια διέλευσης προς τα Σάλωνα

Σύμφωνα με την ιστορική περιγραφή που συνοδεύει το απόσπασμα, μετά τις ελληνικές νίκες στην Άμπλιανη, τον Ιούλιο του 1824, και στη Βάριανη, τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς, η κίνηση των οθωμανικών δυνάμεων από τη Γραβιά προς τα Σάλωνα είχε καταστεί ιδιαίτερα δύσκολη.

Η αναζήτηση εναλλακτικής διαδρομής τις οδήγησε προς τη βόρεια πλευρά του Παρνασσού και τη Σουβάλα. Η ίδια περιγραφή υπολογίζει το οθωμανικό σώμα σε περίπου 4.000 άνδρες και τοποθετεί τις ελληνικές δυνάμεις υπό τον Γεώργιο Δυοβουνιώτη, με συμμετοχή ντόπιων αγωνιστών. Σε τοπικές αναφορές αποδίδεται επίσης συνδρομή στον Κομνά Τράκα και στον Γεώργιο Καλμούκη.

Στις 7 Οκτωβρίου, οι Έλληνες κατέλαβαν κατάλληλες θέσεις στα Καρκαβέλια, αξιοποιώντας τη δασωμένη περιοχή και τη γνώση του εδάφους. Ο αιφνιδιασμός και η κάλυψη που πρόσφερε το φυσικό περιβάλλον αποτέλεσαν βασικά στοιχεία της αντίστασής τους.

Η αναμέτρηση κατέληξε σε ελληνική νίκη και υποχώρηση των οθωμανικών δυνάμεων. Η συνοδευτική αφήγηση κάνει λόγο για περίπου 300 νεκρούς και αιχμαλώτους από την αντίπαλη πλευρά, καθώς και για την εγκατάλειψη οπλισμού και άλλων λαφύρων.

Τι καταγράφει ο Γεώργιος Π. Κρέμος

Το απόσπασμα του «Απόλλωνα» φωτίζει τη δράση του Κομνά Τράκα στην περιοχή και κατονομάζει τα Καρκαβέλια ανάμεσα στους τόπους των συγκρούσεων.

Ο Κρέμος αναφέρει ότι ο Οδυσσέας είχε προνοήσει να στείλει τον Κομνά Τράκα στα ανατολικά χωριά του Παρνασσού και τον Γκούρα στα δυτικά, προς τη Γκιώνα. Περιγράφει πώς η δράση τους απέκρουσε τις οθωμανικές επιδρομές και ματαίωσε τα σχέδια του Ομέρ.

Στη συνέχεια απαριθμεί αψιμαχίες και συμπλοκές του Τράκα σε διάφορες θέσεις, μεταξύ αυτών στο Κακόρρευμα, στο Κεφαλόβρυσο και στα Καρκαβέλια. Για τα τελευταία προσδιορίζει τη θέση τους στον Παρνασσό, βόρεια της Σουβάλας και ανατολικά της Άνω Αγόριανης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά του στην προστασία των αμάχων: κατά την αφήγησή του, ο Τράκας πρόλαβε τις οθωμανικές δυνάμεις που ανέβαιναν από διαφορετικά σημεία του βουνού, προτού φτάσουν στις γυναίκες και στα παιδιά, και τις ανάγκασε τελικά να επιστρέψουν στη Γραβιά.

Το συγκεκριμένο απόσπασμα διασώζει, μια σημαντική μαρτυρία για τις συγκρούσεις στα Καρκαβέλια και για τον ρόλο του Κομνά Τράκα στην άμυνα της περιοχής.

Μια επέτειος με ξεχωριστή σημασία για την Πολύδροσο

Η Μάχη της Σουβάλας εντάσσεται στην αλληλουχία των ελληνικών επιτυχιών στην Άμπλιανη, στη Βάριανη και στον Παρνασσό. Η αναχαίτιση της οθωμανικής κίνησης συνέβαλε στην προστασία της διαδρομής προς τη νότια Παρνασσίδα και τα Σάλωνα και ενίσχυσε το φρόνημα των αγωνιστών.

Για τη σημερινή Πολύδροσο, η 7η Οκτωβρίου αποτελεί ημέρα ιστορικής μνήμης. Τα Καρκαβέλια συνδέουν το τοπίο του Παρνασσού με τον αγώνα για την ελευθερία και θυμίζουν τη συμβολή των τοπικών αγωνιστών στην υπεράσπιση τόσο του τόπου όσο και των αμάχων.

Η μαρτυρία του Κρέμου, δημοσιευμένη στον «Απόλλωνα» του 1887, δίνει σε αυτή τη μνήμη ιστορικό βάθος και αποτελεί πολύτιμη αφετηρία για τη μελέτη και την ανάδειξή της.

 Πηγή: polydrososparnassou.blogspot.com