Κρυφό Σχολειό -Από τους βάρβαρους Οθωμανούς μέχρι τους ανίερους σύγχρονους ψευδοϊστορικούς, το φως της γνώσης επιβιώνει.

                                 

Να ισχυρίζεται κανείς κατηγορηματικά ότι το Κρυφό Σχολειό «δεν υπήρξε ποτέ» δεν είναι απλώς λάθος, είναι εντελώς ανιστόρητο, είναι μια ολομέτωπη επίθεση στην ιστορία μας και στις ρίζες μας....

Είναι μια αναίσχυντη προσπάθεια να σβηστεί η μνήμη ενός λαού που κράτησε ζωντανή τη φλόγα της γνώσης, της γλώσσας και της πίστης του .

Οι λόγοι αυτής της στάσης είναι πολλοί και διάφοροι. Πρώτον, υπάρχει ο αντιρομαντικός ορθολογισμός των νεότερων ιστορικών ρευμάτων, που θεωρεί ύποπτο οτιδήποτε εμπεριέχει συγκίνηση, πίστη ή εθνικό πάθος. Δεύτερον, λειτουργεί ένας ιδεολογικός μηδενισμός, που επιχειρεί να αποδομήσει τις συλλογικές μνήμες στο όνομα μιας ψυχρής «αντικειμενικότητας», παραβλέποντας πως η ιστορία δεν είναι μόνο γεγονότα, αλλά και βίωμα. Τρίτον, υπάρχει μια πολιτισμική μόδα απομυθοποίησης όσο πιο ριζοσπαστικά αμφισβητεί κανείς τα σύμβολα του παρελθόντος, τόσο πιο «προοδευτικός» μοιάζει. Έτσι, η ιστορική αλήθεια υποχωρεί μπροστά στην πρόθεση εντυπωσιασμού.

Ωστόσο οι ιστορικές πηγές και οι μαρτυρίες είναι αδιάψευστες, από τον 150 αιώνα ήδη οι πηγές μιλούν για περιορισμούς στην ελληνική παιδεία. Ο πρώτος Πατριάρχης μετά την Άλωση, Γεννάδιος  Σχολάριος, το 1460 σημειώνει: «πού τα παιδευτήρια της σοφίας; Κατεπόθησαν  υπό του Μωάμεθ».

Ο Θεοδόσιος Ζυγομαλάς γράφει το 1570 ότι «εν δουλεία όντες, τα ελευθέροις ανήκοντα μαθήματα σπουδάζειν κωλύονται».

 Ο Άγγλος περιηγητής George Sandys καταγράφει πως «το φως της γνώσης δεν επιτρέπεται … από τα άγρια κτήνη της ανθρωπότητας».

 Ο Ιησουΐτης François Richard μιλά για διώξεις σκληρότερες από εκείνες του Νέρωνος και του Διοκλητιανού.

Εν συνεχεία στον 17ο και 18ο αιώνα οι μαρτυρίες πυκνώνουν ο Sir Paul Rycaut αναφέρει κρυφά σχολεία και κρυφές εκκλησίες.

Ο Στέφανος Κανέλλος και ο Ιάκωβος Ρίζος-Νερουλός καταγράφουν διδασκαλία «εν σκότει και προφυλακτά από τους Τούρκους».

 Ο Κωνσταντίνος Κούμας περιγράφει σχολείο στη Λάρισα που άνοιξε μετά από 24 χρόνια κλειστό σκληρών διώξεων και περιορισμών.

Ο Κωνσταντίνος Οικονόμος αναφέρει ότι το σχολείο της Σμύρνης διώχθηκε για το «έγκλημα» ότι δίδασκε μαθηματικά και φιλοσοφία.

Τέλος το γνωστό φιρμάνι Χάτ-ι Χουμαγιούν (1856) το οποίο είχε ως στόχο την παραχώρηση πολιτικών, αστικών και θρησκευτικών δικαιωμάτων στους χριστιανούς παραδέχεται έστω και έμμεσα ότι Οθωμανοί αξιωματούχοι εμπόδιζαν τη λειτουργία και την επισκευή σχολείων.

Και μέσα σε αυτό το σκοτάδι, ιδιαίτερη αναφορά θα πρέπει να γίνει στον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό,ο «αγράμματος διαφωτιστής» που μέσα σε 16 χρόνια ίδρυσε περίπου 200 σχολεία, αφυπνίζοντας την παιδεία στην Ήπειρο και τη Στερεά Ελλάδα.

Στις Διδαχές του προτρέπει τους γονείς:

«Να σπουδάζετε και εσείς, αδελφοί μου, να μανθάνετε γράμματα όσον ημπορείτε. Και αν δεν εμάθετε οι πατέρες, να σπουδάζετε τα παιδιά σας, να μανθάνουν τα ελληνικά, διότι και η Εκκλησία μας είνε εις την ελληνικήν».

Αυτά είναι τα αληθινά κρυφά σχολειά της Ελλάδας κινούμενα, μετακινούμενα, ζωντανά, προσαρμοσμένα στις δύσκολες εποχές, με δασκάλους και ιερείς που δίδασκαν στα μοναστήρια, στα βουνά και στις απομονωμένες σπηλιές.

Δεν είναι μύθος όπως κάποιοι αδαείς ισχυρίζονται ο περίφημος πίνακας του Γύζη αλλά μια συμβολική απόδοση του πνεύματος της αντίστασης.

Το Κρυφό Σχολειό δεν είναι τόπος ούτε αίθουσα είναι ιδέα η γνώση που επιβιώνει παρά την καταπίεση, η ελληνική γλώσσα που διασώζεται, η ταυτότητα που φυλάσσεται ζωντανή από γενιά σε γενιά.

Όσοι ισχυρίζονται το αντίθετο, δεν αντιμάχονται έναν πίνακα ή ένα παραμύθι αγνοούν το ιστορικό γεγονός, διαστρεβλώνουν την πραγματικότητα και προσβάλλουν τη μνήμη των αγώνων μας.

Από τον 15ο αιώνα μέχρι τον 19ο, η ιστορική αλήθεια είναι αδιάψευστη οι Έλληνες υπόδουλοι δίδασκαν, μάθαιναν και μετέφεραν το φως της παιδείας ενάντια σε κάθε απαγόρευση, έμμεση ή άτυπη, και ο Κοσμάς ο Αιτωλός μαζί με τους κληρικούς (πραγματικούς διαφωτιστές) ήταν οι ηγετικές μορφές αυτής της πνευματικής αντίστασης. Το Κρυφό Σχολειό δεν ήταν ποτέ «ανύπαρκτο». Ήταν και είναι σύμβολο αντοχής, μόρφωσης και ελευθερίας και αυτή την αλήθεια κανένας «ιστορικός του ψαροντούφεκου» δεν μπορεί να την σβήσει.

 

Πηγή: fb/Στυλ. Καβάζης