Τραγούδια που τραγουδούσαμε στη Σουβάλα τις Απόκριες τα παλιότερα χρόνια…

           …από τα Λαογραφικά Σημειώματα του Γιάννη Αλ. Βαλάσκα

Αναμφισβήτητα,...

από τις αρχές λειτουργίας του ιστολογίου μας το έτος 2014 & μέχρι σήμερα, είναι πολλές οι δημοσιεύσεις κειμένων & πλήθος οι φωτογραφίες Αποκριάτικου περιεχομένου που έχουμε δημοσιεύσει κάθε χρόνο τις ημέρες των Απόκρεω & αποτυπώνουν κυρίως το “πώς” γιορτάζονταν οι Απόκριες στο χωριό μας διαχρονικά.

     Ένα σημαντικό στοιχείο βέβαια των Αποκριάτικων εκδηλώσεων ήταν & τα τραγούδια που ακούγονταν & χορεύονταν & πολλών των οποίων, όπως γνωρίζουμε, οι στίχοι ήταν σκωπτικού, χιουμοριστικού ή & χυδαίου περιεχομένου.

      Ανασκαλεύοντας , πριν λίγες ημέρες, ο ίδιος, κάποια από τα πυκνογραμμένα τετράδια με Λαογραφικά Σημειώματα του μακαρίτη πατέρα μου, “συναντήθηκα” με ένα πολύφυλλο τετράδιο που στο εξώφυλλο του είχε τον τίτλο “Τραγούδια που τραγούδησα & χόρεψα στο διάβα της ζωής μου”.

   Καταχωρημένα κατά ενότητες ανάλογα με την κατηγορία τον τύπο-σκοπό των τραγουδιών (Τσάμικα, Συρτά, Κλέφτικα, Επιτραπέζια Γάμου, Νυκτός, Κουνιστά κ.λ.π.) είδα να έχει καταγεγραμμένα με τον χαρακτηριστικό τίτλο “ΑΠΟΚΡΙΑΤΙΚΑ (Σκωπτικά - Αθυρόστομα)” τα τραγούδια που τραγουδιόνταν στο χωριό μας τις Απόκριες & που σίγουρα οι παλαιότεροι συγχωριανοί μας μπορεί να τα θυμούνται.

     Κάποια από αυτά τα τραγούδια είναι & αυτά που αντιγράφοντάς τα, έχω την τιμή να δημοσιεύσω σήμερα & ως ελάχιστο χρέος στη μνήμη τόσο του ιδίου αλλά & της μητέρας μου δημοσίευσα την κεντρική φωτογραφία αυτής της ανάρτησης αφού & οι δύο στα νιάτα τους συμμετείχαν στις Αποκριάτικες εορταστικές εκδηλώσεις στο χωριό μας..

                                                                                                            Αλέκος Ι Βαλάσκας       Από τον Γιάννη Αλ. Βαλάσκα (1921-2005) 

                                                   1

Σήμερα αλλάζει ο καιρός / σήμερα αλλάζει ο χρόνος / σήμερα τρία Αρχοντόπουλα, αντάμα τρών(ε) & πίνουν

Σε μια ταυλά, σε μια ταή / σε μια αλλογοποτίστρα / πουλάκι πήγε κι' έκατσε, δεξιά μεριά στην ταύλα

Δεν κελαηδούσε σαν πουλί / ούτε και σαν αηδόνι / μον' ελαλούσε κι' έλεγε / μ' ανθρώπινη λαλίτσα

 Εσείς τρώτε & πίνετε / και πίσω σας κουρσεύουν / πήραν του Κώστα τα παιδιά / τ' Αλέξη τη γυναίκα / και του μικρού Αρχοντόπουλου / πήραν την αδελφή του.

 Ο Κώστας κάνει άλλα παιδιά / κι' Αλέξης άλλη γυναίκα / μα το μικρό Αρχοντόπουλο / άλλη αδερφή δεν κάνει.

                                                                       2

Βλάχα πλένει στο ποτάμι / κι' άλλη βλάχα τη ρωτάει /  Βλάχα μ' τι 'σαι λυπημένη & βαρυά βαλαντωμένη;

Τι να κάμω η κακομοίρα / με τον σταχταλιά που πήρα / τα ποδάρια του στη στάχτη / τα παπούτσια του στο φράχτη 

Όσο να ποδέσει τόνα /  πήρε το μεγάλο γιόμα / όσο να ποδέσει τ' άλλο / βγήκε τ' άστρο το μεγάλο

Τόνα βόδι είναι ζεμένο / τ' άλλο στο παχνί δεμένο / το γαϊδούρι με το σπόρο / πήρε το μεγάλο δρόμο.

                                                                     3

Απόψε μ' έδειρε ο άντρας μου / γιατί δεν τ' στρωσα καλά /  του στρώνω εδώ, σγάπ & σγούπ /του στρώνω εδώ , του στρώνω εκεί

Του στρώνω μέσα στην αυλή / του βάζω & για στρώματα / πέντε γαϊδουροτόμαρα / του βάζω για προσκέφαλο/ ένα γαϊδουροκέφαλο

Του ρίχνω για παπλώματα / πέντε αρκουδοτόμαρα.

                                                                   4

Μα το θάμα πού 'δα φέτο / ένα βράδυ, ένα Σαββάτο / σ' έναν πλάτανο από κάτω / παντρευόταν - μπάτσος - κλώτσος / μπά κακό να τό ΄ρθει 

παντρευόταν ένας γέρος / εκατό χρονών καημένος / κι έπαιρνε - μπάτσος - κλώτσος / τύφλες- μούτζες / μπα κακό να τό 'ρθει 

κι έπαιρν ένα κοριτσάκι / δώδεκα χρονών μικράκι / πάει ο γέρος -μπάτσος - κλώτσος / τύφλες - μούτζες / πάει ο γέρος το φιλήσει / κι' όλο σάλια το γεμίζει

Φεύγα γέρο από κοντά μου / αναγούλιασε η καρδιά μου / των γερόντων τα παιγνίδια / τα νερόβραστα κρεμύδια 

                                                                      5  

 Κάτω στο γιαλό στην άμμο / τα καβούρια κάναν γάμο / και παντρέυαν μια χελώνα / δώδεκα μερών λεχώνα 

και της δίναν ένα χήρο / το σκαντζόχοιρο το λήρο / δεν τον θέλω εγώ το χήρο / τον σκαντζόχοιρο το λήρο

Δεν τη θέλω τη χελώνα / δώδεκα ημερών λεχώνα / γιατί έχει μαύρα μάτια /  και ξεροσκαστά ποδάρια. 

                                                                    6 

Λάτε να πούμε ψέματα /  δέκα σακιά γιομάτα / φορτώσανε τον ποντικό / πέντε σακιά ρεβύθια 

και εκεί στα πανωσάμαρα / σαράντα κολοκύθια / ποιός είδε θυλικό παπά / και διάκο γκαστρομένο

ποιός είδε κι έναν γούμενο τριών μηνών λεχώνα.

                                                                  7  

Κόρη με τα δασιά κουμπιά / και με τα μαύρα μάτια / στην πέρα ρούγα μη διαβείς / πέρα να μήν περάσεις

Μη τύχει νιός από κρασί / κι' από ψιλή ταβέρνα / και κόψει τα δασιά κουμπιά / φιλίσ τα μαύρα μάτια

Αυτή δεν τ' αφουγκράστηκε / της μάννας της τα λόγια / στην πέρα ρούγα διάβηκε / στην πέρα πάει περνάει

 Τυχαίνει νιός από κρασί / κι από ψιλή ταβέρνα / της κόβει τα δασιά κουμπιά / φιλεί τα μαύρα μάτια.

                                                                     8  

 Σαν ρόδισε η ανατολή / κούνατο Χάϊδω το παιδί / σαν βασίλεψε κι' δύση / κούνατο να μην ξυπνήσει / που να μην οχταημερήσει / κούνατο Χάιδω κούνατο / κι αν δεν πλαγιάσει στούμπατο.

                                                                      9 

Στης ακρίβειας τον καιρό / θέλησα να παντρευτώ / και μου δώσαν μια γυναίκα / π' έτρωε κι' έπινε για δέκα

 Πρώτο βράδυ που την πήρα / μού 'φαγε μια προβατίνα / και τη δεύτερη βραδυά / προβατίνα με δυο αρνιά / Και την τρίτη τη βραδυά τρία ολόπαχα τραγιά 

                                                                     10     

 Μια γριά ζαντζόγρια / λάχανα μαγείρευε / κει που τα μαγείρευε / τσ' ήρθε μια κακή βουλή / για να πάει να παντρευτεί

 Μια κλωτσιά του τέντζερη / κι άλλη μια του καπακιού / φάτε σκύλοι λάχανα, πιείτε γάτες τα ζουμιά / εγώ θα πάω να παντρευτώ / και να νοικοκυρευτώ

                                                                     11                      

Εδώ από πέρα σε μια ράχη / χόρευαν πεντ' έξη βλάχοι / κι έλεγαν ένα τραγούδι / του παπά μας το γαιδούρι

Δεν μπορεί να κατουρήσει /και θα πέσει να ψοφήσει / Σαν ψοφήσει το γαϊδούρι / είναι και δικό μας γούρι

 το τομάρι του θα φτάσει / την κυρά του να σκεπάσει / τα ποδάρια του σουραύλια / να λαλούν τα παλικάρια / τα σαγόνια κι οι κοκάλες / του γαμπρού προσκεφαλάδες.

                                                   12

Μάνα μ' μια κόρη αγάπησα / κανένανε δεν άκουσα / ούτε μάνα, ούτε πατέρα / ούτε συγγενή κανένα.

 Πήγα την αρραβώνιασα / διαμάντια της εφόρεσα /  γιέ μ' διαμάντια & στολίδια / & στα χέρια δαχτυλίδια.

 Τη φίλισα στο μάγουλο / πονάει λέει τ' άμοιρο / και μου λέει παρακάτω / απ' το μάγουλο και κάτω. 

 Φιλώ τον άσπρο της λαιμό / πω πω πω μου λέει δε βαστώ / και μου λέει παρακάτω / από το λαιμό πιο κάτω.

 Τη φίλησα στα δυο βυζιά / τρέχουν βρυσούλες με νερά /  και μου λέει παρακάτω / από τα βυζιά και κάτω.

 Τη φίλησα στα γόνατα / πονάει κάνει καμώματα / και μου λέει παραπάνω / απ' τα γόνατα κι' απάνω 

 Τη φίλησα στον αφαλό / πω πω πω μου λέει δε βαστώ / και μου λέει παρακάτω / απ' τον αφαλό και κάτω.

  

              Επιμέλεια-Ανάρτηση :  Αλέκος Ι. Βαλάσκας