Ακρόπολη: Ένα από τα σπουδαιότερα φυσικά οχυρά και αρχιτεκτονικά επιτεύγματα του αρχαίου κόσμου

Υψώνεται στα 91 μέτρα και περιβάλλεται από απόκρημνους βράχους, προσφέροντας πρόσβαση μόνο από τη δυτική πλευρά...

Κατά τον 5ο αιώνα π.Χ., η Αθήνα άκμασε υπό την ηγεσία του Περικλή. Αυτή η περίοδος, γνωστή ως «Χρυσός Αιώνας», επέτρεψε στην πόλη να εστιάσει στη φιλοσοφία, την τέχνη και την αρχιτεκτονική. Ως αποτέλεσμα, οι Αθηναίοι κατασκεύασαν τα εμβληματικά κτίρια που θαυμάζουμε μέχρι σήμερα, μετατρέποντας τον Ιερό Βράχο σε σύμβολο του δυτικού πολιτισμού.

Η Ανάβαση: Ο Ναός της Αθηνάς Νίκης

Καθώς ανεβαίνετε τον λόφο, το πρώτο κτίριο που συναντάτε στη νοτιοδυτική πλευρά είναι ο Ναός της Αθηνάς Νίκης. Οι αρχιτέκτονες τον τοποθέτησαν σε μια υπερυψωμένη πλατφόρμα, σημαδεύοντας την αρχή του ιερού χώρου.

Πρόκειται για έναν αμφιπρόστυλο ναό, που διαθέτει κίονες μόνο στην μπροστινή και την πίσω όψη λόγω του περιορισμένου χώρου. Το όνομά του τιμά την «Αθηνά που φέρνει τη Νίκη» και χτίστηκε για να μνημονεύσει τον θρίαμβο των Αθηναίων εναντίον των Περσών.

Για να εισέλθει κανείς στον ιερό χώρο της Ακρόπολης, πρέπει να περάσει από τα Προπύλαια. Αυτό το επιβλητικό κτίσμα λειτουργεί ως μετάβαση από τον κοσμικό κόσμο στον ιερό.

Αν και θυμίζει δωρικό ναό, τα Προπύλαια λειτουργούν αποκλειστικά ως πύλη. Ο αρχιτέκτονας Μνησικλής συνδύασε με μοναδικό τρόπο τον Δωρικό και τον Ιωνικό ρυθμό για να διαχειριστεί την ανωφέρεια του εδάφους. Διασχίζοντας τα Προπύλαια, ο επισκέπτης δεν έχει πλήρη ορατότητα του εσωτερικού, γεγονός που κάνει την τελική αποκάλυψη των μνημείων ακόμη πιο εντυπωσιακή.

Η Πανοραμική Θέα και το Άγαλμα της Προμάχου

Περνώντας την πύλη, η αρχαία ελληνική αρχιτεκτονική αποκαλύπτει τη μαγεία της. Τα κτίρια δεν είναι τοποθετημένα σε αυστηρές ευθείες γραμμές, αλλά προσφέρουν πλάγιες (λοξές) θεάσεις, επιτρέποντας στον επισκέπτη να αντιληφθεί τον όγκο και την πλαστικότητά τους.

Τρία κύρια στοιχεία κυριαρχούσαν στον χώρο:

1.     Το Ερέχθειο στα αριστερά.

2.    Ο Παρθενώνας στα δεξιά.

3.    Το Άγαλμα της Αθηνάς Προμάχου στο κέντρο.

Η Αθηνά Πρόμαχος ήταν ένα χάλκινο άγαλμα ύψους 9 μέτρων. Η γυαλάδα της κορυφής του δόρατός της ήταν ορατή από τα πλοία που πλησίαζαν την Αθήνα, συμβολίζοντας την προστασία της θεάς.

Το Ερέχθειο: Μύθος και Ασυμμετρία

Το Ερέχθειο ξεχωρίζει για την ασύμμετρη μορφή του, η οποία οφείλεται τόσο στην ανωμαλία του εδάφους όσο και στον διττό του ρόλο. Σύμφωνα με τον μύθο, σε αυτό το σημείο έγινε η «μονομαχία» μεταξύ Αθηνάς και Ποσειδώνα για την προστασία της πόλης.

·        Η Αθηνά πρόσφερε την ελιά (σύμβολο ειρήνης και σοφίας).

·        Ο Ποσειδώνας χτύπησε τον βράχο και ανέβλυσε αλμυρό νερό.

Οι Αθηναίοι επέλεξαν την Αθηνά, αλλά το Ερέχθειο στέγαζε ιερά και για τους δύο. Η πιο διάσημη πλευρά του είναι η «Πρόσταση των Κορών» με τις Καρυάτιδες. Αυτές οι έξι κόρες στηρίζουν την οροφή αντί για κίονες, με τις πτυχώσεις των ρούχων τους να θυμίζουν τις ραβδώσεις των κιόνων, προσδίδοντας αρμονία και χάρη.

Ο Παρθενώνας: Το Απόλυτο Αριστούργημα

Ο Παρθενώνας αποτελεί τον κανόνα της ελληνικής αρχιτεκτονικής. Είναι ένας περίπτερος ναός με οκτώ κίονες στις στενές πλευρές (οκτάστυλος) και δεκαεπτά στις μακριές. Οι αρχιτέκτονες Ικτίνος και Καλλικράτης χρησιμοποίησαν λευκό πεντελικό μάρμαρο και εφάρμοσαν προηγμένες γεωμετρικές αρχές.

Για να φαίνεται ο ναός τέλειος στο ανθρώπινο μάτι, οι αρχιτέκτονες δεν χρησιμοποίησαν ευθείες γραμμές:

·        Καμπύλωση: Ο στυλοβάτης (η βάση) καμπυλώνει ελαφρώς προς τα πάνω στο κέντρο.

·        Κλίση: Οι κίονες γέρνουν ελαφρώς προς τα μέσα.

·        Ένταση: Οι κίονες είναι παχύτεροι στη μέση, δημιουργώντας την αίσθηση ότι «σηκώνουν» το βάρος της στέγης, σαν μύες σε ένταση.

Ο Παρθενώνας ήταν το πιο πλούσια διακοσμημένο κτίριο της αρχαιότητας

·        Αετώματα: Το ανατολικό απεικόνιζε τη γέννηση της Αθηνάς και το δυτικό τη διαμάχη Αθηνάς και Ποσειδώνα.

·        Μετώπες: Περιμετρικά υπήρχαν 92 μετώπες με σκηνές μαχών (Γιγαντομαχία, Αμαζονομαχία, Κενταυρομαχία, Τρωικός Πόλεμος).

·        Ζωφόρος: Μια συνεχόμενη ζώνη που απεικόνιζε την πομπή των Παναθηναίων.

Το Εσωτερικό και η Χρυσελεφάντινη Αθηνά

Το εσωτερικό του Παρθενώνα χωριζόταν σε δύο μέρη. Στο κυρίως δωμάτιο (σηκός) δέσποζε το θρυλικό Χρυσελεφάντινο Άγαλμα της Αθηνάς Παρθένου, έργο του Φειδία. Είχε ύψος 12 μέτρα και ήταν κατασκευασμένο από ξύλο, επενδυμένο με ελεφαντόδοντο (για το δέρμα) και χρυσό (για τα ρούχα και τα όπλα).

Στο πίσω μέρος του ναού υπήρχε μια μικρότερη αίθουσα, ο κυρίως «Παρθενώνας», που λειτουργούσε ως θησαυροφυλάκιο της πόλης, όπου φυλάσσονταν τα πολύτιμα μέταλλα και οι προσφορές.

 Πηγή:olympia.gr